وقتی صحبت از طراحی گرافیک به میان میآید، ذهن ما ناخودآگاه به سمت طرحهای چشمنوازی میرود که در بیلبوردهای خیابانی، جلد مجلات، رابط کاربری اپلیکیشنها یا حتی لوگوی برندهای محبوبمان دیدهایم. اما پشت این زیباییها، دنیایی پر از ابزارها و نرمافزارهایی وجود دارد که هر کدام مانند یک قلم جادویی در دست طراح عمل میکنند. شاید تصور کنید همه این طراحیها فقط با یک نرمافزار معروف مثل فتوشاپ ساخته میشوند، اما واقعیت این است که امروز طراحان برای هر بخش از کار خود ابزارهای ویژهای در اختیار دارند؛ ابزارهایی که هر کدام کارکرد خاصی دارند و در کنار هم چرخدندههای ماشین بزرگ طراحی گرافیک را به حرکت درمیآورند.
بیایید با هم وارد این دنیای پرهیجان شویم و مهمترین ابزارهای طراحی گرافیک را بشناسیم؛ از فتوشاپ که سالهاست تاج پادشاهی را بر سر دارد، تا فیگما که بهسرعت در دنیای طراحی رابط کاربری محبوب شد، و ایلاستریتور که بهترین دوست طراحان لوگو و وکتور است.
فتوشاپ؛ سلطان بیرقیب دنیای گرافیک
اگر طراحی گرافیک را به یک شهر تشبیه کنیم، فتوشاپ همان مرکز این شهر است؛ جایی که بیشتر مسیرها از آن میگذرند. این نرمافزار محصول شرکت Adobe است و بیش از دو دهه است که در صدر جدول ابزارهای گرافیکی قرار دارد.
فتوشاپ بیشتر برای ویرایش تصاویر و طراحیهای پیکسلی به کار میرود. یعنی هر چیزی که با عکس سر و کار داشته باشد، احتمالاً در فتوشاپ انجام میشود:
-
روتوش عکسهای پرتره
-
طراحی پوستر و بنر تبلیغاتی
-
ساخت کاور شبکههای اجتماعی
-
طراحی رابط کاربری در نسخههای اولیه
قدرت اصلی فتوشاپ در این است که امکانات بیپایانی را در اختیار شما میگذارد. از کار با لایهها گرفته تا افکتها و فیلترهای متنوع، همه و همه باعث میشوند هیچ محدودیتی در خلاقیت نداشته باشید.
اما یک نکته مهم وجود دارد: فتوشاپ همیشه بهترین گزینه برای طراحی همه چیز نیست. مثلاً اگر بخواهید لوگوی یک برند طراحی کنید، استفاده از تصاویر پیکسلی در آینده مشکلساز خواهد شد، چون با بزرگ و کوچک شدن کیفیت از بین میرود. در چنین مواقعی باید سراغ نرمافزاری دیگر بروید: ایلاستریتور.
ایلاستریتور؛ قلم جادویی دنیای وکتورها
ایلاستریتور مثل برادر هنرمند فتوشاپ است؛ اما با یک تفاوت مهم: اینجا همه چیز وکتور است. به زبان ساده، طرحهای وکتور برخلاف عکسهای معمولی (پیکسلی) هیچوقت کیفیت خود را از دست نمیدهند، حتی اگر آنها را هزار برابر بزرگتر کنید.
به همین دلیل، ایلاستریتور ابزار شماره یک طراحانی است که روی موارد زیر کار میکنند:
-
طراحی لوگو و هویت بصری برند
-
طراحی کاراکتر وکتوری و ایلاستریشن
-
ساخت اینفوگرافیک
-
طراحی کارت ویزیت و بروشور
تصور کنید یک لوگوی ساده را در ابعاد کوچک روی یک کارت ویزیت چاپ کنید و همان لوگو را در ابعاد بسیار بزرگ روی بیلبورد یک اتوبان. اگر آن لوگو در فتوشاپ طراحی شده باشد، احتمالاً روی بیلبورد دچار افت کیفیت میشود. اما وقتی با ایلاستریتور ساخته شود، همان وضوح و دقت را حفظ خواهد کرد. این ویژگی است که ایلاستریتور را به ابزار محبوب برندها و شرکتهای بزرگ تبدیل کرده است.
فیگما؛ انقلاب در طراحی رابط کاربری
اگر فتوشاپ را پادشاه و ایلاستریتور را هنرمند بدانیم، فیگما جوان پرانرژی و آیندهنگری است که آمده تا دنیای طراحی دیجیتال را متحول کند. فیگما نرمافزاری است که بیشتر برای طراحی رابط کاربری (UI) و تجربه کاربری (UX) استفاده میشود.
ویژگی شاخص فیگما این است که کاملاً آنلاین کار میکند. یعنی کافی است مرورگر داشته باشید تا بتوانید طراحی کنید. علاوه بر این، قابلیت همکاری تیمی آن چیزی است که فیگما را به محبوبترین ابزار طراحان وبسایت و اپلیکیشن تبدیل کرده است. شما میتوانید در لحظه ببینید همکارانتان چه تغییراتی در طرح ایجاد میکنند؛ درست مثل کار روی یک فایل گوگل داکس.
کاربردهای فیگما:
-
طراحی وایرفریم و نمونه اولیه سایت
-
طراحی اپلیکیشن موبایل
-
ایجاد پروتوتایپهای تعاملی
-
همکاری تیمی بین طراحان، برنامهنویسان و مدیران محصول
کورلدراو؛ ابزار قدیمی اما پرطرفدار
کورلدراو یکی از ابزارهایی است که سالها قبل از فیگما و حتی پیش از محبوبیت ایلاستریتور، مورد استفاده طراحان قرار میگرفت. این نرمافزار بیشتر برای طراحی چاپی بهکار میرود. اگر کسی در صنعت چاپ یا تبلیغات کار کرده باشد، حتماً با کورلدراو سر و کار داشته است.
ویژگی مهم کورل این است که بسیار سریع و ساده است و امکانات مناسبی برای طراحی وکتور و طرحهای چاپی دارد. هنوز هم بسیاری از طراحان در ایران به کورل وفادار ماندهاند، مخصوصاً در زمینه طراحی کارت ویزیت، بنرهای چاپی و پوسترهای بزرگ.
ادوبی XD؛ همسفر حرفهای UI/UX
پیش از آنکه فیگما اینقدر مشهور شود، Adobe XD محبوبترین ابزار طراحی رابط کاربری بود. هنوز هم بسیاری از طراحان به آن علاقه دارند. XD امکان طراحی وایرفریم، نمونه اولیه و حتی اشتراکگذاری پروژهها را فراهم میکند. شاید بهاندازه فیگما برای همکاری تیمی راحت نباشد، اما یکپارچگی با دیگر محصولات ادوبی مثل فتوشاپ و ایلاستریتور، آن را به ابزاری قدرتمند برای طراحان حرفهای تبدیل کرده است.
ابزارهای مکمل؛ از Canva تا Sketch
دنیای طراحی گرافیک فقط به غولهایی مثل فتوشاپ یا فیگما محدود نمیشود. گاهی ابزارهای سادهتری وجود دارند که برای کارهای روزمره بسیار کارآمد هستند.
-
Canva: یک ابزار آنلاین ساده برای طراحی پوستر، کاور اینستاگرام و حتی پرزنتیشن. مناسب کسانی است که طراح حرفهای نیستند اما میخواهند طرحهای زیبا بسازند.
-
Sketch: نرمافزاری پرطرفدار در میان طراحان UI/UX، مخصوصاً در دنیای اپل.
-
Inkscape: جایگزین رایگان برای ایلاستریتور که امکانات وکتوری خوبی دارد.
انتخاب ابزار مناسب؛ یک تصمیم استراتژیک
شاید حالا این سؤال برایتان پیش بیاید: از میان این همه ابزار، کدامیک را باید انتخاب کنیم؟ پاسخ سادهای وجود ندارد، چون انتخاب ابزار بستگی به هدف شما دارد:
-
اگر میخواهید عکس و تصویر ویرایش کنید: فتوشاپ
-
اگر به دنبال طراحی لوگو و وکتور هستید: ایلاستریتور یا کورلدراو
-
اگر قصد طراحی رابط کاربری دارید: فیگما یا Adobe XD
-
اگر کارهای ساده روزمره دارید: Canva
در واقع هیچ ابزاری جای دیگری را نمیگیرد، بلکه هر کدام برای شرایط خاصی طراحی شدهاند. یک طراح حرفهای معمولاً چند ابزار را کنار هم استفاده میکند؛ مثلاً طرح اولیه رابط کاربری را در فیگما میسازد، سپس عناصر گرافیکی را در ایلاستریتور طراحی میکند و در نهایت تصاویر را در فتوشاپ ویرایش میکند.
سخن پایانی
ابزارهای طراحی گرافیک مانند جعبه ابزاری هستند که هر آچار یا پیچگوشتی آن، وظیفهای خاص دارد. فتوشاپ، ایلاستریتور، فیگما، کورلدراو، Adobe XD و دیگر ابزارها هرکدام دریچهای تازه به خلاقیت باز میکنند. مهم این است که شما بهعنوان یک طراح بدانید برای رسیدن به هدف خود، کدام ابزار را در دست بگیرید.
دنیا به سمت دیجیتال شدن پیش میرود و تقاضا برای طراحیهای حرفهای روزبهروز بیشتر میشود. بنابراین هرچه زودتر با این ابزارها آشنا شوید و آنها را بهخوبی یاد بگیرید، آینده روشنتری در انتظار شما خواهد بود.

